امروز دوشنبه 04 بهمن 1400 ravanshenasi.cloob24.com
0

یکی دیگر از مکانیسم های دفاعی که واکنش وارونه است که به اسامی دیگری نظیر: وانمود سازی، عکس العمل سازی، کمال مطلوب سازی، تشکل واکنش و واکنش سازی نیز به کار برده شده است. به کمک این مکانیسم در فرد خصوصیات خلقی و رفتار خاصی پدید می آید که معمولاً نقطه ی مقابل تمایلات درونی شص است و به عبارت دیگر، سرکوبی آرزوها وخواستهای ناپسند و خطرناک و ایجاد خودآگاهانه آرزوها و خواسته هایی که کاملاً با آنها مغایرت دارد و همچنین بیان مطالب و ابراز علایقی که با امیال و علایق درونی ناهشیار فرد، تضاد دارد به واکنش وارونه موسوم است.

رفتار خشک و خشن و غیر قابل سازش فرد، برای نیل به کمال، اغلب یک واکنش وارونه علیه انگیزه ها و آرزوها و تمایلات نهی شده است. چنین خصوصیاتی اغلب ناخواسته، جنبه های ناراحت کننده شخصیت را آشکار می سازند. وضع دفاعی فرد، موقعیت و طرز رفتارهای مبالغه آمیز و افراطی و نامتناسب وی عملاً این مکانیسم دفاعی را فاش می سازد، زیرا که حالت افراطی و غیر منطقی فرد هیچگونه تناسبی با موقعیت و شرایط وی ندارد.توسط این مکانیسم، احساسات مورد قبول واقع نشدن و خشم و غضب ممکن است تغییر شکل داده و به صورت مودب بودن و تشکر و قدردانی درآید.فردی که آشکارا پرخاشگر است و حاضر است با کوچکترین بهانه منازعه راه اندازد شاید علیه احساس عدم امنیت عمیقی که در او وجود دارد واکنش وارونه را به کار می گیرد و یا کسی که زیاد مطیع و آرام است به کمک این مکانیسم تمایلات پرخاشگرانه خود را خود پنهان می سازد.(احمد وند، 1382)

چون این مکانیسم شامل نوعی خود فریبی است و فاقد کنتل آگاهانه است، بنابر این اغلب موجب ترسها یا باورهای خشک و اغراق آمیز شده واکنشهای سازشی فرد را مختل می سازد و منتهی به خشونت و سخت گیری شدید در برابر خطاها با لغزشهای دیگران می شود. (آزاد، 1374)

چندین نمونه از واکنش سازی

حافظان و نگهبانان تزکیه اخلاق اجتماعی که به منظور جلوگیری از فساد و مبارزه با آن وقت خود را وقف مطالعه و انتقاد از ادبیات منحط و فیلمهای اغواگ و تحقیق رفتار نسل جوان می کنند احتمال دارد خودشان وسوسه هایی در همین جهات داشته باشند و به این گونه فعالیتها و یا به عبارت دیگر با اینگونه ولاکنش وارونه به مصداق (وصف عیش، نصف عیش) اولاً قسمتی از آرزوها و امیال سرکوفته خود را با انتقاد و خواندن و تماشا کردن و صحبت پیرامون مطالب و تصاویر و فیلمهای ناباب ارضا می کنند و ثانیاً با مذموم شمردن این اعمال، قیدی بررفتار خود می نهند و باعث وقفه در ظهور اعمال باطنی خود می گردند.

- بعضی از اشخاصی را در نظر بگیریم که همیشه تمیز و پاکیزه اند. این قبیل اشخاص اگر لکه ای در لباس خود ببینند داد و فریاد راه می اندازند و ناشکیبایی سر می دهند. واقعیت این است که چنین مردم جدی در نظافت و پاکیزگی در تربیت با دیگران فرق فاحشی نداشته، اما بیش از دیگران زیاده روی می کنند. نکته قابل توجه این است که شعور ناخود آگاه این اشخاص از کثافت و بی نظمی آن اندازه لذت می برد که شعور آگاهشان از نظم و پاکیزگی. اما آنها این طور خود را قانع می سازند که من میل دیگران، کثیف نیستم و انسان منظمی هستم و به وسیله ی واکنش وارونه به خود دلخوشی می دهند.

- پسری که آرزوی مرگ پدر پیر و علیل خود را دارد، ممکن است با واکنش سازی زندگی خود را وقف پدر نموده و حتی از ازدواج و تشکیل کانون خانواده مبادرت ورزد. همچنین مورد زن پدری را در نظر بگییم که محبت خود را وقف فرزند شوهرش می کند در حالی که از او متنفر است. (احمد وند، 1382)

ارزش واکنش وارونه (واکنش سازی)

واکنش سازی مانند واپس زنی در کمک به ما حفظ رفتار اجتماع پسند و دوری از روبرویی با آرزوهای ناپذیرفتنی و تحقیری که از آن حاصل می شود، ارزش سازشی فراوانی دارد و یا وقتی شخصی برای دیگران ارزش زیادی قائل می شود و یا خود را در حد مطلوب می بیند و در نتیجه غرور و اطمینان همراه با توانایی و قدرت در امور به دست می آورد به ارزش این مکانیسم وقوف می یابیم.البته این مکانیسم تا حدی مطلوب و مفید است که از آن استفاده ی افراطی نشود والا شخص چنان از درک خطاها و اشتباهات خود عاجز می شود که به طور موثر از پیشرفت و موفقیت باز می ماند و جنبه خود فریبی این دفاع بر او عارض می گردد.(احمد وند، 1382)

تبلیغات متنی
فروشگاه ساز رایگان فایل - سیستم همکاری در فروش فایل
بدون هیچ گونه سرمایه ای از اینترنت کسب درآمد کنید.
بهترین فرصت برای مدیران وبلاگ و وب سایتها برای کسب درآمد از اینترنت
WwW.PnuBlog.Com
ارسال دیدگاه