امروز چهارشنبه 17 آذر 1400 ravanshenasi.cloob24.com
0

هربرت سایمون (Herbert Simon) جامعه شناس و روانشناس امریکایی درباره رفتار دیگرخواهانه افرادی مانند مادر ترزا می پرسد: چرا این افراد وقت و انرژی و همه زندگی خویش را وق دیگران می کنند؟

سایمون می گوید روش معقول رفتاری، روشی است که به رشد قابلیت های شخصی بی نجامد؛ یعنی به گونه ای که ژن ها در نسل بعدی به طور وسیعی منتشر شوند و در مسابقه تکاملی پیشی گیرند. یک نمونه از این افراد، سیسیل یاکوبسن، یک متخصص ناباروری است که به استفاد از اسپرمش برای باردار کردن بیمارانش متمم شد؛ اما برخلاف یاکوبسن، افرادی ملل مادر ترزا، سرنوشت ژنهایشان را نادید می گیرند.

سایمون علت چنین رفتارهایی را در دو امر می داند: اطاعت پذیری ( docility) و عقلانیت محدود ( bounded rationality) افراد مطیع به آموختن و باور داشتن چیزهایی تمایل دارند که احساس می کنند دیگران در جامعه، آموختن و باور داشتن آنما را خواستارند. فرد مطیع به سبب عقلانیت محدود، اغلب قادر نیست میان رفتار مجاز اجتماعی که در تناسب (تناسب یا سازواری - fitness - به معنای توان یک ارگانیسم برای بقا و تولید مثل است تا بتواند ژنهای خود را به نسل بعدی منتقل کند) سهیم است و رفتار نوعدوستانه یعنی رفتار مجاز اجتماعی که در تناسب ( fitness) سمیم نیست، تمییز دهد. افرادی مانند مادر ترزا بدون تفکر تسلیم چیزهایی می شوند که جامعه آنها را به عنوان راه صحیح معرفی می کند و واقعاً در سطح بالایی نیستند تا ارزیابی مستقلی درباره مورد تاثیر این رفتارها بر سرنوشت ژن هایشان داشته باشند.

نقد نظریه سایمون

پلانتینگا در نقد این دیدگاه و در دفاع از ایثار و دیگرخواهی افرادی مانند مادر ترزا، ابتدا از معقولیت رفتارهای دیگرخواهانه دفاع می کند و می گوید از منظر مسیحی، رفتار مادر ترزا به مراتب عقلانی تر از امثال یاکوبسن است.
شواهد نیز برخلاف نگاه سایمون است. چه دلیلی وجود دارد که همه انسانهایی که از کارکرد صحیح بهره مند هستند، به دنبال افزایش تناسب و سازواری با محیط باشند؟ از سوی دیگر قرار بود علم غیرهنجاری و غیرارزشی باشد؛ درحالیکه در نظریه سایمون، از مفاهیم عمیقاً ارزشی و هنجاری مانند عقلانیت و کارکرد صحیح استفاده شده است. آیا می توان نظریه او را به عنوان بخشی از علم پذیرفت؟ وی سپس بیان می کند که تبیین
سایمون با خداباوری مسیحی در تعارض است و به لحاظ مذهبی بی طرف نیست. هیچ مسیحی و خداباوری نمی تواند چنین تبیینی را بپذیرد. علم سایمونی با پیشفرض طبیعت گرایانه می تواند مقبول باشد، ولی از منظر خداباورانه به هیچ وجه قابل دفاع نیست.

نویسنده : جعفر هاشملو
تبلیغات متنی
فروشگاه ساز رایگان فایل - سیستم همکاری در فروش فایل
بدون هیچ گونه سرمایه ای از اینترنت کسب درآمد کنید.
بهترین فرصت برای مدیران وبلاگ و وب سایتها برای کسب درآمد از اینترنت
WwW.PnuBlog.Com
ارسال دیدگاه