امروز دوشنبه 04 بهمن 1400 ravanshenasi.cloob24.com
0

جان اچ. فلاول ( John H. Flavell) متولد 9 آگوست 1928 در راکلند، ماساچوست، متخصص روانشناس رشد شناختی کودکان است. بعد از خدمت در ارتش ایالات متحده به مدت دو سال از 1945–1947، جان اچ. فلاول در دانشگاه شمال شرقی مدرک لیسانس خود را در رشته روانشناسی به دست آورد. جان اچ. فلاول کارشناسی ارشد خود را از دانشگاه کلارک در سال 1952 و دکترای خود را در 1955 در همان دانشگاه دریافت کرد.

برخی از موفقیت های فلاول شامل نوشتن کتابی در زمینه رشد شناختی کودکان با عنوان روانشناسی رشد ژان پیاژه در سال 1963 است. در 1970 فلاول رئیس بخش روانشناسی رشد APA (انجمن روانشناسی آمریکا) شد. فلاول به مدت هشت سال در شورای مدیریت SRCD (جامعه تحقیق در مورد رشد کودک) خدمت کرد و عضو اصلی هیئت تحریریه روانشناسی شناختی است. فلاول بیش از 120 کتاب نوشت و در سال 1984 جایزه علمی برجسته انجمن روانشناسی آمریکا (APA) را دریافت کرد.

وی با دریافت جایزه همکاری های برجسته علمی از انجمن روانشناسی آمریکا در سال 1984، و به عضویت آکادمی ملی علوم ایالات متحده در سال 1994 درآمد. او در حال حاضر استاد برجسته روانشناسی رشد در دانشگاه استنفورد می باشد.

یکی از مفاهیم مرتبط با شناخت که به دنبال گسترش روان شناسی شناختی و علم شناخت به وجود آمد فراشناخت است. این مفهوم ابتدا توسط فلاول (1979)، بکار گرفته شد که به توانایی انسان از نظام شناختی خود و کنترل نظارت بر آن گفته می شود. فرد به توانایی خود بعنوان یک پردازشگر اطلاعات آگاه است و می داند برای رسیدن به یک هدف شناختی دارای چه موانع و محدودیت هایی است و چگونه و با چه تدابیری با محدودیت ها مواجه شود.

مفهوم فراشناخت نخستین بار توسط فلاول مطرح شد. وی فراشناخت را هر گونه دانش یا کنش شناختی تعریف می کند که موضوع آن شناخت یا تنظیم شناخت است. فراشناخت با شناخت تفاوت دارد. فراشناخت به دانش فرد درباره کلیه ی فرایندهای شناختی یادشده و نیز نحوه به کارگیری آنها جهت تحقق اهداف یادگیری اطلاق می شود (فلاول (1976) به نقل از صادقی و محتشمی، 1389).

فلاول (1976) فراشناخت را به عنوان آگاهی از شناخت و فرایندهای شناختی و کنترل، تنظیم و بازبینی فعالانه شناخت تعریف کرد.

فلاول تحقیقات گسترده ای را در مورد فراشناخت و نظریه ذهن کودک انجام داده است. یکی از مشهورترین همکاری های وی در این زمینه کار وی در زمینه درک کودکان از تمایز بین ظاهر و واقعیت است. این مطالعات توانایی کودکان خردسال را در تصدیق اینکه یک شی معلوم واقعاً یک نوع چیز است ارزیابی کرده است، اما به نظر می رسد که نوع دیگری باشد، یا اینکه قطعه ای از ماده واقعاً یک رنگ است، اما به نظر می رسد در شرایط خاص یک رنگ دیگر باشد. فلاول و همکارانش دریافته اند که در حالی که بیشتر کودکان سه ساله در انجام این کارها کوتاهی می کنند، کودکان پنج ساله و کودکان چهار ساله بزرگتر موفق به انجام آنها می شوند. فلاول این تفاوت رشدی را چنین تفسیر می کند که نشان می دهد کودکان مفهوم بازنمایی ذهنی ظاهر متفاوت از واقعیت است.

اهمیت و رشد فرا شناخت در سال های اخیر موضوع پژوهشی مورد توجه بوده است: می توان گفت که یکی از تحوهای مفهومی نافذ در شناخت در طول دهه گذشته،«ایده فرا شناخت» بوده است، که بر آگاهی و ملاحظه فرد ار فرآیندهای و راهبردها ی شناختی خود تاکید می کند.(فلاول،1988/ترجمه ماهر،1377).

فرا شناخت یا مفاهیم وابسته (برای مثال فرآیندهای اجرایی)نیز در میدان های روان شناختی شناختی، رشد شخصیت، پیری شناسی، تعلیم و تربیت و نیز رشد شناختی کودکی به کار گرفته شده است. امروزه فرا شناخت و وابستگان مفهومی آن در روان شناسی و تعلیم و تربیت بسیار مطرح هستند. با اینکه اصطلاح فرا شناخت یک ابداع جدید است، اما این که دانش و شناخت می تواند موضوع شناختی و غیر شناختی داشته باشد به هیچ وجه جدید نیست. به عنوان مثال، تفکر عملیات صوری پیاژه آشکارا ماهیتی فرا شناختی دارد، چرا که مستلزم تفکر در باب گزاره ها، فرضیه ها و احتمالات متصور است که همه موضوعات شناختی اند (فلاول 1988/ترجمه ماهر،1377).

بطور کلی فراشناخت آگاهی فرد از دانسته ها و ندانسته های خود را شامل می شود. تعاریف مختلفی از فراشناخت ارائه شده است که به درک بهتر آن کمک می کند از جمله: دانش فرد درباره ی فرایندهای شناختی خود و فرایند انجام، سازماندهی و همانگ کردن مجموعه ای از فرایندها (فلاول، 1988) تفکر درباره ی شناخت (برون و دولاچ، 1978)، آگاهی فرد از فرایندها و راهبرد های شناختی اش (مسترز، به نقل از فلاول، 1988).

پرسشهایی در رابطه با اینکه چگونه اطلاعات در حافظه ذخیره می وشد واز آن ساختارها بازیابی می شود؟ چگونه این ساختارها همراه با سن رشد می یابد، و چگونه اندوزش و باز یابی کنترل می شود، توجه تعدادی از محققین را جلب کرد. (بدون تاریخ H acker).

الگوی نظارت فرا شناختی و شناختی فلاول (1979) از پاسخ به تعدادی از این پرسشها توسعه پیدا کرد: بر طبق این الگو توانایی یک شخص برای کنترل کردن، انواع گسترده ای از اعمال شناختی است که از طریق اعمال و تعاملات در میان چهار طبقه از پدیده رخ می دهد:

الف دانش فرا شناختی ب)تجارب فرا شناختی

ج)اهداف(یا تکالیف) د)اعمال(یا راهبردها)

دانش فرا شناختی، به دانش جهانی ذخیره شده شخص اطلاق می شود که در ارتباط با مردم به عنوان موجودات شناختی و در ارتباط با تکالیف، اهداف، اعمال و تجارب شناختی متعددشان عمل می کند. دانش فرا شناختی شامل دانش یا عقاید شخص درباره سه عامل کلی است: ماهیت خودش یا ماهیت دیگری به عنوان پردازش کننده شناختی، تکالیف، تقاضا و اینکه چگونه تقاضا می تواند تحت شرایط متعدد، مورد توجه گیرد، و راهبرد هایی برای پیشبرد تکلیف (مثلا” راهبردهایی که برای پیشرفت اهداف از آنها استفاده شده و راهبردهای فرا شناختی که از آنها برای برای باز بینی پیشرفت راهبردهای شناختی استفاده شده است).

دانش فرا شناختی ممکن است، جریان اعمال شناختی را از طریق جستجوی آگاهانه و عمدی حافظه یا از طریق فرایندهای شناختی ناخودآگاه و اتوماتیک تحت تاثیر قرار دهد. دانش فرا شناختی، ممکن است به انواع گسترده ای از تجارب فرا شناختی منجر شود که فلاول آن را به عنوان خود آگاهی شناختی یا تجارب عاطفی توصیف می کند که وابسته و همراه با اعمال عقلانی است (همان).

در این قسمت دو مفهوم اصلی نظریه فرا شناختی فلاول را بیشتر باز می کنیم: این دو مفهوم عبارتند از: دانش فراشناختی و تجربه فرا شناختی.

دانش فرا شناختی:

ناظر است بر بخش یاز دانش مکتسب شما که به امور شناختی مربوط می شود. این امر عبارتست از دانش و باورهایی که به مرور از طریق تجربه در حافظه بلند مدت اندوخته شده است و ارتباطی به سیاست، فوتبال، الکترونیک، یا دیگر حیطه ها ندارد، بلکه به ذهن و عمل آن مربوط می وشد. به نظر می رسد که برخی از این دانش اندوخته بیشتر اظهاری (دانستن آن)باشد تا روشی (دانستن چگونه)، نظیر دانش اظهاری شما مبنی بر اینکه حافظه ضعیفی داریم.

دیگر اشکال دانش فرا شناختی بیشتر روشی می نمایند تا اظهاری ـ برای مثال، دانش روشی شما در مورد زمان و نحوه کمک به حافظه ضعیف خود با استفاده از فهرست خرید یا دیگر ابزارهای کمک حافظه خارجی. البته دانش شما در مورد هر ماه فرا شناختی هم یم تواند اظهاری باشد و هم روشی، بریا مثال، شما ممکن است از این واقعیت آگاه با شید و بتوانید آنرا بیان کنید که تهیه فهرست خرید یک راهبرد حافظه خوب است و هم «بدانید» که آن را در زمان مناسب تهیه کیند. دانش فرا شناختی را می توان به دانش مربوط به اشخاص، تکالیف و راهبردها تفکیک کرد(فلاول، 1988/ترجمه ماهر،1377).

طبق شخص شامل دانش و باورهایی است که در مورد آدمیان به عنوان موجوداتی که بر اساس شناخت پردازش می کنند کسب می کنید. این طبقه را یمتوان به طبقات فرعی زیر تقسیم کرد:

دانش باورهایی دربازه تفاوت های شناختی درون مردم، تفاوت های شناختی بین مردم، و شباهتهای شناختی نام مردم ـ یعین در مورد خاصه های جهانی شناختی مثالهایی از طبقه نوعی «درون مردم»دانش شما در مورد اینست که در روان شناسی بهتر از فیزیک هستید و اعتقاد شما مبنی بر اینکه دوست شما به وسیله خواندن بیش از گوش دادن می آموزد. مثالی از طبقه بین مردم می تواند این باور شما باشد که والدینتان نسبت به نیازها و احساسهای دیگران بیشتر از دیگر همسایه ها حساس اند (باوری در مورد مهارت های شناختی ـ اجتماعی دیگرا). طبقه فرعی شناخت جهانی جالب تر از دیگر طبقات است. این طبقه ناظر است بر دانش شما در مورد اینکه ذهن آدمی به چه می ماند. برای نمونه لازم نیست که شما این کتاب را بخوانید تا دریابید حافظه کوتاه مدت آدمی توانمندی محدود و نیز خطای پذیری بسیار دارد (همان).

هیمن طور شما از این واقعیت مهم مطلع هستید که مردم گاه می فهمند، و گاه درک نادرستی دارند، یا دچار بدفهمی می شوند. همچنین می دانید که آن چه الان نمی توانید به یاد بیاورید بعد ها ممکن است به یاد آورید و آنچه را که اکنون به یاد می آورید شاید بعدا” بیاد نیاورید. به طور کلی تر شما آموخته اید که ذهن آدمی، دستگاه شناختی غیر قابل پیش بینی و اتکاست، هر چند که همچنان دستگاهی پیشرفته. به باور من {فلاول}مردم همه جهان باید فرا دانش چشمگیر درباره این طبقه فرعی کسب کنند و باید از آن در اداره زندگی خود به صورت موثر استفاده کنند.

این آزمایش فکری را انجام دهید تا به مفید بودن آن پی ببرید: تصور کنید در صورتی که با سخت سری با این واقعیت که شما و دیگران گاه چیزهایی را بد می فهمید یا فراموش می کنید، سر ناسازگاری داشتید، در جامعه انسانی بعنوان یک بزرگسال چه می کردید؟(همان).

طبیقه تکلیف دو طبقه فرعی دارد. یک طبقه فرعی به ماهیت اطلاعاتی که در یک تکلیف شناختی فرا روی شما قرار می گیرد، مربوط می شود. شما یاد گرفته اید که ماهیت این اطلاعات اثر مهمی بر نحوه به کارگیری آن ها از سوی شما دارد. برای مثال شما به تجربه آموخته اید که درک و یادآوری اطلاعات پیچیده و ناآشنا مشکل و وقت گیر است. طبقه فرعی دیگر به ماهیت مقتضیات تکلیف مربوط می شود. آموخته اید که حتی اگر همان اطلاعات را در اختیار داشته باشید، برخی از تکالیف نسبت به تکالیف دیگر، مشکل ترند و مقتضیات بیشتری دارند و برای مثال، شما می دانید که یادآوری نکات اصلی یک داستان آسان تر از یادآوری کلمه به کلمه است، همچنین می دانید که باز شناسی چیزی، آنگاه که آنرا می بینید آسانتر از یادآوری آن است، حافظه باز شناسی معمولا” بهتر از حافظه یا آوری است.

همانند طبقه راهبرد، مطالب زیادی در مورد ابزارها یا راهبردهایی که به موفقیت در نیل به اهداف شناختی می انجامد، وجود دارد که انها را آموخته اید. برای مثال اگر کسی از شما بپرسید برای اینکه کسی شماره تلفنی را به خاطر بسپارد چه باید بکند، مسلما” به او خواهید گفت آن را در ذهن خود مرور کند(دانش اظهاری در مورد مرور ذهنی بعنوان یک راهبرد حافظه) و مهمتر اینکه، اگر در واقع با تکلیف به خاطر سپاری شماره تلفنی رو به رو شوید احتمالا” به طور خودکار و از روی عادتی قدیمی به مرور ذهنی آن خواهید پرداخت (دانش پیش آموخته در مورد زمان و چگونگی استفاده از مرور ذهنی به عنوان یک راهبرد حافظه). همچنین احتمالا” حداقل دانش روشی در مورد راهبردهای شناختی پیچیده و مانند راهبرد صرف زمان بیشتر برای مطالعه مطالب مهمتر یا تازه تر نسبت به مطالب کمتر مهم یا بهتر آموخته دارید. می توان بین راهبردهای شناختی معمولی و راهبردهای فراشناختی تمایزی نسبی برقرار کرد. کنش اصلی یک راهبردهای شناختی این است که به شما در نیل به هدف از آن اقدام شناختی کمک می کند.

در مقابل، کنش اصلی راهبرد فراشناختی عبارت است از مرور سطحی یک فصل کتاب برای تخمن میزان مشکل بودن یادگیری آن و وارسی مجدد راه حل یک مساله برای آنکه مطمئن شوید درست است. می توان گفت که راهبردهای شناختی برای ایجاد پیشرفت شناختی و راهبردهای فراشناختی برای بازبینی آن مورد استفاده قرار می گیرند. بازبینی پیشرفت خود در یک تکلیف، فعالیت شناختی بسیار مهمی است (همان).

سرانجام آنکه، پیکره دانش فراشناختی شما به ترکیبها و تعاملات بین دو یا سه مورد از این طبقات بستگی دارد. برای توصیف دانش حاصل از تعامل بین راهبرد و تکلیف می توان چنین گفت که بدون شک آنگاه که خود شما درباره برخی عناوین در حضور دیگران صحبت کیند. راهبرد انتخابی شما متفاوت از راهبردی است که در موقع تعقیب صحبت دیگری در باب آن عناوین بر میگزیند.

این اصطلاح غریب و سنگین ممکن است در شما این تصویر را ایجاد کند که دانش فراشناختی باید با دیگر انواع دانش تفاوتی کیفی داشته باشد. شاید اصلا” نوع متفاوتی از دانش باشد. با وجواین، دلیل محکمی در دست نداریم تا بر طبق آن گمان کنیم که این نوع دانش اساسا” متفاوت است. در واقع دلایلی در دست است که بر حسب آن درباره انتخاب پیشوند«فرا»تردید کنیم. چرا که این پیشوند ممکن است دال بر آن باشد که دانش در این حیطه بیش از آنچه هست، مجزا و خاص است. راه هایی چند وجود دارد که بدان طریق می توان شباهت دانش فراشناختی به دیگر انواع دانش را مشخص کرد.

همچون دیگر اشکال دانش، دانش فراشناختی نیز می تواند اظهاری، روشی یا از از هر دو گونه باشد. دانش فراشناختی نیز چون دیگر فراگیرها احتمالا” به صورتی آرام و تدریجی و از طریق سالها تجربه در «حیطه» انواع گوناگون اقدامات انباشت می گردد. هم چنین همانند انواع دیگر دانش اندوخته، دانش فراشناختی نیز اغلب به طور خودکار و غیر تاملی و از طریق باز شناسی و رد یابی فرایندهای پاسخی برانگیخته و به موقعیت های شناختی آشنا پاسخ می دهد. درست همانگونه که اکثر قهرمانان شطرنج به طور خودکار موقعیت صفحه شطرنج رابازشناسی می کنند و به طرز خودکار از حافظه خود مجموعه ای از پاسخ های محتمل را بازیابی می کنند،شما نیز ممکن است یک نوع موقعیت شناختی آشنا را بازشناسی کنید و به آن پاسخ مناسب دهید. شما ممکن است آن را بعنوان موقعیتی که بسیار مشکل و زمان بر است. عنوان موقعیتی آسان ولی نیازمند توجه دقیق به جزئیات یا به عنوان موقعیتی که حل آن را بدون یک کمک خارجی ممکن نمی دانید، به عنوان موقعیتی که نیاز به روشنگری بیشتری می دارد و مانند آن باز بشناسید و به آن پاسخ دهید(همان).

شما نیز چون قهرمان شطرنج ممکن است از طریق سالها تجربه یادگرفته باشید تعدادی الگوهای درون دارد مربوط به مبادرات به اقدام شناختی و دوره و پیامد آن را باز بشناسید و به آن واکنش نشان دهید. سرانجام همانند دانش شما در مورد هر چیز دیگری دانش شما در مورد اقدامات شناختی نیز نارسایی های دارد(همان).

بخش مشخص از دانش فراشناختی شما ممکن است به طور نابسنده، نا دقیق،ناپایا بازیابی شده و در زمان مناسب یا نامناسب مورد استفاده قرار گیرد. به این ترتیب دانش فراشناختی نوع مهمی از دانش است اما اسرار آمیز و به لحاظ کیفی متفاوت نیست (همان).

تجربه فراشناختی:

تجارب فراشناختی عبارتند از تجاربی شناختی یا عاطفی که به یک اقدام شناختی مربوط می شوند. تجارب کاملا” آگانه ای که به سادگی قابل بیان هستند، نمونه های روشنا از تجارب فراشناختی اند. البته تجارب فراشناختی، تجارب کمتر آگاهانه و کمتر قابل بیان را نیز شامل می شود.

تجارب فراشناختی از جهت محتوا می توانند مختصر یا مفصل،ساده یا پیچیده باشند. برای نمونه، شما ممکن است برای لحظه ای دچار عدم حتمیت یا سرگشتگی شوید، یا در مورد فهم منظور واقعی گفته های دوستتان به وسواس دچار شوید. هم چنین تجارب شناختی ممکن است هر زمان، قبل از یک تلاش شناختی، در طول آن یا بعد از آن رخ دهد. برای مثال ممکن است فکر کنید که نتیجه نخست امتحان نهایی را خوب داده اید اما در مورد انجام نتیجه دوم آن نگران باشید.

همان طور که از این مثال ها مشهود است، بسیاری از تجارب فراشناختی نشان می دهند که شما در کجای اقدام شناختی هستید و چه نوع پیشرفتی کرده اید، می کنید و احتمالا” خواهید کرد. به ویژه آنها به نظر می رسد در موقعیت هایی رخ دهند که انتظار می رود فرد به بازبینی و تنظیم آگاهانه و دقیق شناخت خود ناگزیر باشد. اینکه در موقعیتهایی قراربگیرند که ناچار باشید تک تک گامهای شناختی را که برمی دارید احساس کنید، هم به دانش فراوان و هم به تامل بسیار در مورد آن دانش (تجربه های فراشناختی) نیاز دارد (همان).

تجارت فراشناختی می توانند به مثابه کنش هایی مفید به خدمت اقدامات شناختی در آیند برای نمونه،درک ناگهانی اینکه آنچه را که لحظه ای پیش خوانده اید نمی فهمید ممکن است فراخوان بسیاری از کنشهای سازگار کننده باشد: به عنوان مثال ممکن است آن پاراگراف را دوباره بخوانید یا درباره آنچه فهمیده اید (یا فکری می کنید فهمیده اید) دوباره فکر کنید، جلوتر بروید ببینید آیا چیزی پیدا می کنید که نکات مبهم را روشن سازد،‌ از کمک دیگری بهره گیرید یا بکوشید هدف تکلیف رابه شکلی تغییر دهید تا از اهمیت مساله بکاهید. تجارب فراشناختی اطلاعات خود از دانش فراشناختی مکتسبه حاصل می شود و به واسطه آن شکل می گیرد (همان).

برای مثال وقتی شما کودک کوچکی بودید شاید آشکارا نمی فهمیدید که علت درک و فهمتان چه بود یا در موقع رخداد آن تجارب چه باید انجام می دادید. در واقع شواهد پژوهش نشان می دهند که کودکان خردسال به چنین تجاربی به اندازه کافی توجه نمی کنند و ا ز دلالات رفتاری و معنای آن بی خبرند. شما به عنوان یک بزرگسال از دانش فراشناختی لازم برای تعبیر و تفسیر و عمل مناسب برای آنها برخوردار هستید.

از سوی دیگر تجارت فراشناختی باید اطلاعاتی در مورد اشخاص، تکالیف و راهبردها در اندوخته در حال رشد دانش شناختی گرد بیاورد. احساسها و ایده هایی که به هنگام درگیر شدن در کار شناخت پیدا می کنید باید در دانش شما در مورد شناخت نفشی داشته باشند. درست همانگونه که احساسها و ایده هایی که به هنگام تماشا یا بازی تنیس مجربه می کنید، در افزایش دانش شما در مورد تنیس سهمی مهم به عهده دارد (همان).

به نظر میرسد که دانش فراشناختی، تجربه فراشناختی و رفتارشناختی دوره انجام تکلیف شناختی، اطلاعاتی برای یکدیگر فراهم می کنند و همدیگر را فرا می خوانند. تصویر کنید اگر من به شما یک مساله فکری در مورد یک مثال شناختی ـ اجتماعی متعلق به طبقه فرعی مقتضیات تکلیف در دانش فراشناختی بدهم، چه رخ می دهد.

شما به طور خودکار می دانید که باید حل مساله را با تلاش برای رسیدن به هدف فرعی درک و فهم معنای آن طبقه فرعی خاص شروع کنید: این (دانستن) که بطور خودکار فعال می شود یک دانش فراشناختی روشن در مورد طبقه راهبرد است. رفتار شناختی تلاش برای درک و فهم ممکن است ابتدا تجربه فراشناختی را در مورد عدم احساب و اطمینان کافی در مورد درک و فهم مهنای آن طبقه فرعی فعال سازد این تحربه به نوبه خود رفتار شناختی نگاه کردن به آنچه را تاکنون در این فصل آمده است فرا میخواند تا در بیابید آن را کجا و چگونه شرح داده ام، تعامل بیشتر این سه پردازشگر، ممکن است به این نمونه موجه از این طبقه فرعی منجر شود.

دانش فراشناختی شما در زمینه نیاز به آگاهی در باب توانمندی و شخصیت فردی که قصد دارید او را به عنوان شریک تجاری خود انتخاب کنید، از دانش فراشناختی شما درباره نیاز به آگاهی از همان خصوصیات شخصی در موقعی کهمی خواهید او را به عنوان یک فروشنده استخدام کنید متفاوت است (همان).

هدف اساسی آموزش فراشناختی، خودکنترلی و خودآموزی است تا فراگیران یادگیرندگان مستقلی شوند که بتوانند فرآیندهای شناختی و یادگیری شان را در جهت اهداف تعیین شده خود، هدایت، نظارت و اصلاح کنند (فلاول، 1988).

تبلیغات متنی
فروشگاه ساز رایگان فایل - سیستم همکاری در فروش فایل
بدون هیچ گونه سرمایه ای از اینترنت کسب درآمد کنید.
بهترین فرصت برای مدیران وبلاگ و وب سایتها برای کسب درآمد از اینترنت
WwW.PnuBlog.Com
ارسال دیدگاه