امروز دوشنبه 08 آذر 1400 ravanshenasi.cloob24.com
0

"من" ضعیف و قوام نیافته، اگر موفق به مدیریت و کنترل عملکرد طبیعی ساختارهای نهاد و فرامن نشود، ناگزیر شاهد بروز اثرات مخرب ویرانگر فعالیت های این دو واحد خواهد بود. واحدهایی که فعالیت هرکدام از آنها به تنهایی و کنترل نشده، بروز تعادل حیاتی انسان است. دراین بخش قصد داریم مقایسه ای میان عوارض و تأثیرات عملکرد نامتعادل این ساختارها داشته باشیم.
درشرایطی که انرژیهای نهاد و نیروی غرایز به خوبی مهار و کنترل نگردند. سرکشی غرایز لذت جو باعث می شوند شخصیت فرد از مسئولیت هایی که درارتباط با دنیای بیرون و قوانین حاکم برآن دارد، شانه خالی کرده و گرفتار تعارض های عمیق و سهمگینی شود که ناشی از تضاد میان درک لذت حاصل از ارضاء غریزه و درد ناشی از تحمیل واقعیت های زندگی است. چنین فردی ناچاراست برای تأمین ارضاء غرایز نامحدود و سرکش خویش مدام قوانین و نظام های محیط زندگی خویش را نقض نماید،
از چهارچوب های محدودکننده زندگی منحرف شود و ضربات اجتناب ناپذیر حقایق محیط را همزمان با شلاق های وجدان تحمل کند. گرچه ممکن است خود را در سرمستی لذت ارضاء غرایز رها سازد، امّا ناهنجاری ها و ناملایمات بسیاری تعادل روانی او را همواره تهدیدکرده و همگام با کشمکش های بی پایان با محیط، مسیرزندگی او را به سقوط سوق می دهد. درچنین شرایطی طعم درک لذت ناگزیر معادل پرداخت هزینه رنجی است و این معادله پایان ناپذیر لذت ها و دردها عملاً شالوده وجودی انسان را از خط تعادل حیاتی منحرف ساخته و به نابودی رهنمون می شود.
امّا عوارض ناشی از سلطه و زیاده خواهی فرامن کاملاً متفاوت است. فرامن اگر برساختار "من" مستولی شد و سازمان"من" را درسایه الزامات فرامن از کار انداخت، آنگاه شرایط خطرناکی بوجود می آید که از شخصیت انسان می تواند موجودی بالقوه ویرانگر و تباه کننده سازد. موجودیتی که درعین عدم تعادل و نابودگری، برای خویشتن فرد عدم تعادلی را نمایان نمی کند.

همین موضوع اصلیترین خطر ویرانگری سلطه فرامن است. زیرا دراین حالت فردی که"من" او به تسخیر "فرامن" درآمده، دیگر قدرت سازماندهی و کنترل تمام اجزای وجودش را به احکام وجدان واگذارکرده و عملاً "من" وجود ندارد تا عدم تعادلی را شناسایی کند. با مطالعه زندگی انسانها باید پذیرفت، بدترین شقاوت ها ویرانگری های او، بیش از آنکه ناشی از طغیان غرایز لجام گسیخته باشد، نتیجه سلطه جویی فرامن او بوده است.

درطول تاریخ جنایت کاران بزرگ بشری غالباً باور داشتند جنایات شان عین صواب بوده ویرانگری های آنها حین مصلحت و اصلاح بوده است. زیرا فرامن محدودیتی نمی شناسد.
اگر فرامن چنان سلطه جو شد که "من" را لگدمال کرد و شخصیت انسان را بطور کامل تسخیر کرد آنگاه وابسته به نوع نظام ارزشی که ساختار فرامن را تشکیل داده، هر عملکردی را می توان متصور بود. هرجنایتی می تواند اصلاح تلقی شود و هر ظلمی ارزش. اینجاست که شاهد شخصیت هایی خواهیم بود که اگر نظام ارزشی فرامن آن ها نقض شود، با آسودگی و ایمان بزرگترین جنایات تاریخ بشری را بی افرینند.
باید پذیرفت ریشه اصلی بسیاری از ویرانگریهای بشر در طول تاریخ، بیش از آن که در***و لذت طلبی او باشد در نیروی اشتیاق و ایمان وی بوده است. زمانی که شخصیت بسیاری از دیکتاتورها و جنایت کاران بزرگ را روانکاوی می کنیم، با شگفتی در می یابیم بیش از آنکه لجام گسیختگی و طغیان غرایز در آنها مشهود باشد، ایمان به آرمانی خدشه ناپذیر آنها را چنین بی پروا و نامحدود ساخته است.
نکته پایانی و شگفت انگیز درخصوص عوارض عملکرد نامتعادل نهاد و فرامن در انسان حقیقتی حائز اهمیت را نشان می دهد. ساختار حیرت آور و چندبعدی وجود انسان چنان است که به رغم مخالفت و نبرد دائمی میان نهاد و فرامن، می توان همزمان نوسانات این عدم تعادل ها را در ابعادی مختلف و متضاد مشاهده کرد.

نبرد میان نهاد و فرامن در وجود هر انسانی به گونه ایست که در جبهه های مختلف گاه نهاد غالب است و گاه فرامن. شاید منطق این نبرد ایجاب می کرد با تقویت یکی دیگری تضعیف شود، امّا در عمل مشاهده می شود، بی تعادلی و ناهنجاری ناشی از گسترش ناموزون هریک از این قطب های متضاد، هم زمان درجبهه های مختلف متفاوت است.
انسانی که تحت تأثیر تجاوز و طغیان غرایز نهاد، دچار ناهنجاری ناشی از کنترل
غریزه و بی توجهی به تعهدات محیط و وجدان است می تواند دربعدی دیگر از وجود خویش گرفتار سلطه جویی وجدان در سرکوب غریزه باشد.
شاید انسانی طماع و پول دوست، که لجام گسیخته وجدان خویش را زیرپا می گذارد، درمسائل اخلاقی بسیار متعهد و پایبند قوانین ارزشی خویش باشد و بالعکس.
زمانی که ناهنجاری های شخصیتی را در اغلب انسانها مورد ارزیابی قرار می دهیم، مشاهده می شود همان طورکه سرکشی انرژی غرایز علت بسیاری از این نابسامانی هاست، در جهاتی دیگر سلطه فرامن موجب رفتارهای نامطلوب او می شود. چنین است که می پنداریم هرافراطی، تفریطی را در پی دارد.

نویسنده : جعفر هاشملو
تبلیغات متنی
فروشگاه ساز رایگان فایل - سیستم همکاری در فروش فایل
بدون هیچ گونه سرمایه ای از اینترنت کسب درآمد کنید.
بهترین فرصت برای مدیران وبلاگ و وب سایتها برای کسب درآمد از اینترنت
WwW.PnuBlog.Com
ارسال دیدگاه