امروز سه شنبه 04 آبان 1400
ravanshenasi.cloob24.com
0

- نظریه کناره گیری:

طبق نظریه کناره گیری وقتی که سالخوردگان در انتظار مرگ هستند، عقب نشینی متقابلی بین آنها و جامعه صورت می گیرد. سالخوردگان سطح فعالیت خود را کاهش می دهند، کمتر تعامل می کنند و بیشتر سرگرم دنیای درونی خود می شوند. در عین حال، جامعه سالخوردگان را از قید شغل و مسئولیت های خانوادگی آزاد می کند. تصور می شود که نتیجه این کار به نفع هر دو طرف است. وقتی که سالخوردگان کناره گیری کرده باشند، مرگ آنها برای جامعه کمتر مخرب خواهد بود.

سالخوردگان به دلیل تجارب طولانی زندگی، مقام و قدرت بیشتری کسب می کنند، بدیهی است که آنها از جامعه کناره گیری نمی کنند! برخی افراد حتی بعد از بازنشستگی، جنبه های خاصی از کار خود را ادامه می دهند و افراد دیگر، نقش های اجتماعی تازه و پرثمری را در جامعه و اوقات فراغت، به وجود می آورند.

در جوامع قبیله ای و روستایی، اغلب سالخوردگان جایگاه های مهمی در خانواده و جامعه به دست می آورند. در نتیجه وقتی که سالخوردگان کناره گیری می کنند آن را ترجیح نمی دهند، بلکه این ضعف جامعه است که نمی تواند فرصت هایی را برای درآمیختگی آن ها تأمین کنید.

عقب نشینی سالخوردگان از تعامل، خیلی پیچیده تر از آن است که نظریه کناره گیری تصور می کند. سالخوردگان به جای کناره گیری از تمام پیوندهای اجتماعی، تماس های ناخشنود کننده خود را قطع نموده و به تماس های خشنود کننده روی می آورند و آنها را حفظ می کنند.

گاهی آن ها برای آمیخته ماندن به روابط نه چندان خشنود کننده تن در می دهند.

- نظریه فعالیت:

نظریه فعالیت سعی دارد بر نقطه ضعف های نظریه کناره گیری چیره شود. این نظریه می گوید، موانع اجتماعی که بر سر راه در آمیختگی با جامعه وجود دارد، نه تمایلات سالخوردگان، موجب کاهش میزان تعامل می شود. زمانی که سالخوردگان نقش هایی را از دست می دهند (برای مثال از طریق بازنشستگی یا بیوگی)، برای اینکه فعال و مشغول بمانند، حداکثر تلاش خود را به خرج می دهند تا نقش های دیگری پیدا کنند.

طبق این دیدگاه، ترتیب دادن شرایطی که به سالخوردگان امکان دهد در نقش ها و روابط درگیر بمانند، برای رضایت از زندگی حیاتی است. با اینکه خیلی از افراد در پی پاسخ به از دست رفتن فرصت های اجتماعی، در صدد جستجوی منابع دیگری برای خشنودی در زندگی بر می آیند، نظریه فعالیت از درک تغییر روانی در سن پیری عاجز است. تحقیقات گوناگونی نشان می دهند که صرفاً تامین فرصت هایی بر ای تماس اجتماعی، به فعالیت اجتماعی بیشتر سالخوردگان نمی انجامد.

در واقع، اکثر سالخوردگان از چنین فرصت هایی بهره مند نمی شوند. برای مثال، در خانه های سالمندان، شریکان اجتماعی فراوان اند، اما حتی در بین سالمترین ساکنان، تعامل اجتماعی خیلی کم است و بالاخره انتقاد دیگر از نظریه فعالیت این است که یافته های مکرری نشان می دهند چنانچه وضعیت سلامتی کنترل شده باشد، سالخوردگانی که شبکه های اجتماعی بزرگتری دارند، لزوماً شادتر نیستند.

-نظریه گزینش اجتماعی- هیجانی:

رویکرد جدیدتری می گوید، وقتی که پیر می شویم، شبکه های اجتماعی ما گزینشی می شوند. طبق نظریه گزینش اجتماعی - هیجانی، تعامل اجتماعی در اواخر بزرگسالی ناگهان کاهش نمی یابد، بلکه فرایندهای گزینشی همیشگی را ادامه می دهد. در میانسالی، روابط زناشویی عمیق تر می شود، خواهر -برادرها به هم نزدیکتر می شوند و تعداد دوستان کاهش می یابد.

در سن پیری، تماس با خانواده و دوستان قدیمی تا 80 سالگی ادامه می یابد و به تدریج به نفع تعداد معدودی روابط بسیار صمیمانه، کاهش می یابد. در مقابل، تماس با آشنایان و تمایل به برقراری روابط اجتماعی جدید، از میانسالی تا اواخر بزرگسالی شدیداً کاهش می یابد.طبق نظریه گزینش اجتماعی-هیجانی، جنبه های جسمانی و روانی پیری موجب تغییراتی در وظایف تعامل اجتماعی می شود که برای ما بسیار اهمیت دارند.

به هنگام پیری، وظایف گردآوری اطلاعات و تأیید خویشتن تعامل اجتماعی کم اهمیت تر می شوند، زیرا سالخوردگان یک عمر اطلاعات جمع کرده اند و افراد کمی در زندگی آنها وجود دارند که آگاهی دلخواه آنها را داشته باشند. ضمناً سالخوردگان معتقدند، برای تأیید خویشتن، نزدیک شدن به افرادی که آن ها را نمی شناسند، خطرناک است. پندارهای قالبی درباره پیری، احتمال دریافت پاسخ ترحم آمیز، خصمانه و بی تفاوت را افزایش می دهد.

در عوض، سالخوردگان بر وظیفه تنظیم کننده هیجان تعامل تاکید می ورزند. ضعف جسمانی، اجتناب کردن از استرس و حفظ آرامش هیجانی را با اهمیت تر می سازد.تعامل کردن با خویشاوندان و دوستان، خودپنداره و آرامش هیجانی سالخوردگان را تقویت می کند. گر چه شبکه اجتماعی سالخوردگان کوچکتر است، اما بیشتر از جوانان از تعداد دوستان موجود خود خوشحال هستند. در واقع ادراک زمان افراد، با هدف های اجتماعی آنان رابطه نیرومندی دارد. در صورتی که زمان محدود باشد، همه افراد بزرگسال در هر سنی که باشند، بر کیفیت هیجانی تجربیات اجتماعی خود بیشتر تاکید می کنند.

در مجموع، نظریه گزینش اجتماعی - هیجانی، کاهش فعالیت اجتماعی در سن پیری را ناشی از تغییر شرایط زندگی می داند. در نتیجه سالخوردگان شریکانی را ترجیح می دهند که روابط لذتبخش و ارزشمندی با آنها داشته اند.

نویسنده : جعفر هاشملو
تبلیغات متنی
فروشگاه ساز رایگان فایل - سیستم همکاری در فروش فایل
بدون هیچ گونه سرمایه ای از اینترنت کسب درآمد کنید.
بهترین فرصت برای مدیران وبلاگ و وب سایتها برای کسب درآمد از اینترنت
WwW.PnuBlog.Com
ارسال دیدگاه