امروز سه شنبه 04 آبان 1400
ravanshenasi.cloob24.com
0

اصل پیروی از طبیعت: یکى از مهمترین اصول تربیتى روسو اصل پیروی از طبیعت است. روسو عقیده دارد هر آن چه در طبیعت رخ مى دهد خیر است و در آن خطا و شر وجود ندارد. بدیهى است وقتى که روسو تا به این حد به طبیعت و ابعاد و جوانب گوناگون تأثیرات آن بر انسان اعتقاد دارد، باید هم از او انتظار داشت که از انسانها بخواهد که تسلیم قوانین طبیعت گردند.

روسو معتقد است محیط تربیتى باید به اندازه کافى انعطاف پذیر باشد تا بگذارد خوبى و نیکى درونى و توانایى های فرد آشکار گردد، به همین دلیل معتقد است که رشد طبیعى بهترین است و هیچ گونه تجارب رسمى یا تربیت یافته ای نباید به کودک تحمیل شود.

بنابراین وی این چنین اظهار مى دارد: طبیعت را ملاحظه کنید و از راهى که طبیعت مشخص کرده است تبعیت کنید. طبعیت پیوسته بر تربیت کودکان مشغول است. طبیعت به آنها مفهوم درد و رنج را در سنوات
اولیه زندگى نشان مى دهد. این راه طبیعت است، چرا خود را در مقابل آن قرار دهید؟ آیا نمى بینید که در تلاش جهت بهبود کار، شما آن را نابود مى سازید و تمهیداتى را که طبیعت ایجاد کرده است از بین مى برید؟

روسو از تربیت طبیعى سخن مى گوید و آن را تربیتى معرفى مىکند که طبیعت کودک را در جنبه های گوناگون پرورش مى دهد.

روسو از تربیت منفى سخن مىگوید و ابعاد آن را بیان مى دارد. بعد اول تربیت منفى آن است که ذهن و روان آدمى باید تا وقتى که تمام قوا و استعدادهای خود را به دست آورده باشد محفوظ باقى بماند. بر این اساس هیچ گونه آموزش و تعلیم فضیلت و حقیقتى به کودک تا حدود سن 12 سالگى داده نشود. بعد دوم تربیت منفى آن است که قبل از سن استدلال و تعقل کودک مفاهیم و ایده ها را به درستى درک نمى کند زیرا کودکان ناتوان از قضاوت بوده و دارای هیچ گونه حافظه واقعى نمى باشند. بنابراین باید از آموختن مفاهیم فکری به کودکان تا سن 12 سالگى خودداری کرد و کودکان را از الگوهای نامناسب دور نگه داشت تا موجبات فساد آنها فراهم نشود.

بر این اساس منظور روسو از تربیت منفى آن است که آدمى به صورت طبیعى خوب است. مادام که چیزی از خارج او را به فساد نکشانده است. روسو عقیده دارد باید راه ورود بر معایب را بست و قلب انسان را پاک نگه داشت.

بنابراین روسو هدف از تربیت منفى را این گونه بیان داشته است. مراد از تربیت منفى، تربیتى است که قبل از دادن معلومات سعى مى کند اندام هایى را که وسیله کسب معلومات هستند دقیقتر سازد. تربیتى که از راه ورزیدن حواس، کودک را برای تعقل آماده نماید. تعلیم و تربیت منفى به کسى فضایل اخلاقى نمى دهد ولى از معایب جلوگیری مى کند. کودک را از اشتباه حفظ مى کند.

وقتى کودک به سن تمایل به حقیقت برسد آن چه که برای درک حقیقت لازم است به او مى آموزد و وقتى به سن تمایل به خیر برسد آن چه را که برای تشخیص خیر لازم است طبیعت در اختیارش مى گذارد.

اصل مجازات و پاداش طبیعی: منظور روسو از اصل فوق آن است که هرگز نباید کودکان را مجازات نمود، بلکه باید همیشه مکافات یا پاداشى را که مى بینند نتیجه مستقیم و طبیعى کار نادرست یا کار خوبشان باشد.

به عبارتى دیگر روسو معتقد است که انسان هرگز در تربیت خردسالان نیاز به مجازات ندارد زیرا برای هر عملى تنبیه طبیعى وجود دارد. کودکى که سیب فاسد مى خورد دچار دل درد مى شود، طفلى که به آتش نزدیک مىشود آسیب مى بیند، در واقع کودک نتیجه عملکرد خود را به صورت طبیعى دریافت مى کند و برای هر رفتار نامطلوب مجازات طبیعى متناسب با آن وجود دارد.

بر این اساس روسو نیز امیل را به گونهای پرورش مى دهد که تنها مجازاتى که مى شناسد نتیجه عمل خود است، چنان که اگر شیشه پنجره را بکشد بهتر است از سرما بر خود بلرزد تا بر کرده نامطلوب خود پى ببرد.
اصل تدریجی بودن تربیت: به عقیده روسو خودداری از عجله در تربیت به معنای اتلاف وقت نیست، باید اجازه داد تا طبیعت در زمان لازم آن چه راکه لازم است به فرد بیاموزد. روسو چنین اظهار داشته است: «آیا مىتوانم به خود جرأت دهم بزرگ ترین و مهم ترین قاعده پرورش را اعلام نمایم؟ این قاعده آن است که در رشد انسان نباید در وقت صرفه جویى کرد بلکه لازم است حداکثر وقت را صرف آن نمود» و باز در ادامه مى گوید: «برای جلوگیری از بروز بدی و انجام نیکى عجله نکنید و بگذارید طبیعت کار خود را انجام دهد و در کار آن زودتر از موقع دخالت نکنید».

این سخنان حاکى از آن است که باید در فرصت لازم اجازه داد تا رشد طبیعى مسیر خود را طى کند و هرگونه شتاب و عجله موجب انحراف در تربیت خواهد شد. این سخنان به معنای بیهوده بودن آموزش و پرورش کودکان نیست، بلکه تنها قصد آن بیان این موضوع است که آموزش کودکان باید با هر یک از مراحل رشد طبیعى او سازگار باشد.

اصل توجه به زمان حال: از نظر روسو باید به کودکان اجازه بدهیم آزادانه فعالیت کنند و از زندگى خود لذت ببرند. او معتقد است این اشتباه بزرگى است که در دوران کودکى ذهن را با انواع مفاهیم انتزاعى انباشته کنیم. باید کودک را رها کرد تا از کودکى خود لذت ببرد. به همین دلیل مربیانى که برنامه خیالى آنان این است که امیال ناپسند انسان را در سن کودکى تصحیح کنند تا مانع بروز در سن بلوغ شوند مورد شماتت روسو قرار مى گیرند.

دستورالعملهایى که به تصور آنان مناسب است و به کودک تحمیل مى شود ممکن است در آینده نه تنها مفید نباشد بلکه زیان هم داشته باشد. پرورش کودک برای آیندهای مطلوب از طریق آموزش انضباط زود هنگام در واقع جلوی رشد آنان را مى گیرد.

کودکان پیش از آن که تبدیل به انسانهای بالغى شوند، باید دوران کودکى را به روال طبیعى آن بگذارنند. در سنى که کودک استدلال را درک نمى کند عقل و منطق برای او فایده ای ندارد و تنها به محرومیت او از آزادی و از لذتى که حق دارد در این سن تجربه کند منجر خواهد شد. چنان چه روسو چنین بیان داشته است «هیچ کس حتى پدر کودک، حق ندارد آن چه برای کودک سودمند نیست به او تحمیل کند».

اصل آزادی کودک: دغدغه ی اصلى روسو مسئله آزادی است و از وابستگى انسان بیشترین ترس را دارد. به عقیده وی باید به قدر کافى آزادی در اختیار متربى بگذاریم تا خود تجربه کند. هنگامى که کودک را آزاد مى گذاریم، او فرصت خواهد داشت شخصیت خود را بروز دهد و ما فرصت خواهیم داشت که شخصیت او را بهتر مشاهده کنیم.

در واقع روسو شیوه تربیت را از آزادی به سمت انضباط مىداند. او عقیده دارد که باید به کودک آزادی داد تا در سایه آن رشد کند و به تدریج پس از طى نمودن رشد طبیعى به سمت انضباط پیش برود و در بزرگسالى فردی منضبط بشود.

روسو مخالف اعمال سخت گیرانه در تربیت است و به آزادی طبیعى در تربیت متربى تأکید دارد. روسو مى خواهد امیل با حداقل موانع ممکن تربیت شود. او بر اساس علائق و از طریق تجربه به امیل مىآموزد و موضوعات را به وی تحمیل نمى کند.

از نظر روسو اگر امیل به طور صحیح تربیت شود، به فردی آزاد مسئول و مهربان تبدیل خواهد شد و باید به او اجازه داد که تربیت خود را هدایت کند. در جریان تربیت معلم فردی تسهیلگر و هدایت کننده است. روسو عقیده دارد خود کودک باید زندگى را بیازماید و نباید معلومات کتابى را به او تحمیل کرد.

نویسنده : جعفر هاشملو
تبلیغات متنی
فروشگاه ساز رایگان فایل - سیستم همکاری در فروش فایل
بدون هیچ گونه سرمایه ای از اینترنت کسب درآمد کنید.
بهترین فرصت برای مدیران وبلاگ و وب سایتها برای کسب درآمد از اینترنت
WwW.PnuBlog.Com
ارسال دیدگاه