امروز سه شنبه 04 آبان 1400
ravanshenasi.cloob24.com
0

نظریه رشد یا تحول شناختی ژان پیاژه یک نظریه مربوط به قرن بیستم میلادی است و مفاهیم عمده آن عموما در نیمه نخست همان قرن کشف و تدوین شدند. این نظریه بر روند مطالعات و پژوهش های تحول انسان تاثیرات عمیقی به جای گذاشته و هنوز هم یکی از نظریه های مطرح است. با این حال، بعضی از اصول و اندیشه های آن با انتقاد رو به رو شده و پژوهش های تازه در زمینه های مختلف رشد به تغییرات و تجدید نظرهایی در آن منجر گردیده است.

یکی از ایرادهایی که به نظریه پیاژه وارد آمده مربوط به این اندیشه است که رشد پیش از یادگیری اتفاق می افتد. پیاژه معتقد است که مراحل رشد ثابت اند و مفاهیمی مانند بقاء یا نگهداری را نمی توان آموزش داد بلکه کودک خود باید، در نتیجه رشد، آن مفاهیم را درک کند. پژوهش های انجام شده در این باره نشان داده اند که مفاهیم بقاء از یادگیری تاثیر می پذیرند و می توان آنها را پیش از سن مورد نظر پیاژه آموزش داد.

انتقاد دیگر به خود محوری یا خود مداری کودکان مرحله پیش عملیاتی وارد شده است. در این باره پژوهش ها نشان داده اند که، برخلاف تصور پیاژه، کودکان قادر به درک مسائل از دیدگاه دیگران هستند و اندیشه های آنان خودمحورانه نیست.

مهم ترین انتقاد به اصل نظریه، یعنی وجود مراحل رشد، وارد شده است. از جمله کسانی که به اندیشه مراحل رشد ایراد گرفته آلبرت بندورا است. بندورا اشتباه کودکان در آزمایش های مربوط به بقاء یا نگهداری ذهنی را، نه به سبب نرسیدن آنان به حد رشد مناسب، بلکه به علت فرآیندهای شناختی معیوب می داند. به عنوان مثال، در ارتباط با آزمایش مربوط به بقای حجم مایعات، اعتقاد غلط کودکان مبنی بر اینکه ظرف باریک و بلند حاوی مقدار بیشتری مایع است از اینجا ناشی می شود که حجم مایعات را براساس ظاهرشان ارزیابی می کنند. مثلا چنین نتیجه می گیرند که یک ظرف بلند و باریک از یک ظرف کوتاه و پهن بیشتر مایع می گیرد، زیرا برای آنها «بلند تر» به معنی «بزرگ تر» است.

وولفلک نیز به شواهدی اشاره می کند که وجود مراحل ثابت رشد را به گونه ای که در این نظریه پیاژه مطرح کرده است با چالش رو به رو می سازند. او در این باره گفته است: «باید توجه داشت که حتی خود پیاژه در کارهای بعدی اش کمتر به مراحل رشد و بیشتر به تغییراتی که در تفکر در جریان تعادل یابی رخ می دهد تاکید می کرد».

انتقاد دیگر به نظریه پیاژه مربوط به ادعای اوست که نوجوانان در پایان مرحله چهارم رشد (مرحله تفکر صوری حدود 15 تا 16 سالگی) به تفکر منطقی براساس مفاهیم انتزاعی دست می یابند. فتسکو و مککلور با استناد به پژوهش های انجام شده در این باره گفته اند: «40 تا 60 درصد بزرگسالان به طور کامل قادر به تفکر برحسب عملیات صوری نیستند».

نویسنده : جعفر هاشملو
تبلیغات متنی
فروشگاه ساز رایگان فایل - سیستم همکاری در فروش فایل
بدون هیچ گونه سرمایه ای از اینترنت کسب درآمد کنید.
بهترین فرصت برای مدیران وبلاگ و وب سایتها برای کسب درآمد از اینترنت
WwW.PnuBlog.Com
ارسال دیدگاه