امروز سه شنبه 04 آبان 1400
ravanshenasi.cloob24.com
0

در آرای ابن خلدون می توان «قوانین تقلید» گابریل تارد را بازیابی نمود که براساس نظر ابن خلدون، انسان هایی که گرد هم می آیند، می کوشند از هم تقلید نمایند و این تمایل در این معنا نیز متجلی می شود که پست ترها از عالی ترها تقلید می کنند.

می بینیم که ابن خلدون نیز با چند اصطلاح این قانون را عرضه می دارد: «قوم مغلوب همواره شیفته تقلید از شعائر و آداب و طرز لباس و مذهب و دیگر عادات و رسوم قوم غالب است. زیرا در نهاد انسان همواره اعتقاد به کمال و برتری قوم پیروزی که ملت شکست خورده را مسخر خود می سازد، حاصل می شود».

ابن خلدون در چند فصل از مقدمه خود، درباره تقلید بحث می کند و با نام های مختلف همچون محاکات، تشبیه، اقتداء، تلقین، از آن نام می برد و تاثیر و نقش تقلید و محاکات را در حیات اجتماعی به طور عموم بحث می کند و نقش تقلید را در انتقال و گسترش تمدن و مخصوصا تعلیم و تربیت، یادآوری می نماید. او می گوید: «قیاس و محاکات برای انسان یک طبیعت معروف است».

و در جای دیگر از کتاب به انواع تقلید اشاره می کند و از تقلید افراد از افراد، گروه از گروه، پسران از پدران، دانش آموزان از معلمان، رعیت و ملت از زمامداران، نسل بعدی از نسل قبل، مغلوب از غالب و ملت های مختلف از همدیگر نام می برد.

ابن خلدون فصل خاصی در شرح تقلید مغلوب از غالب توضیح می دهد و در عنوان فصل می گوید: «مغلوب، همواره می خواهد که از غالب پیروی کند، در همه آداب و رسوم، در شعائر و سبک لباس، اندیشه، اخلاق و دیگر احوال».

او در متن فصل مزبور می گوید: «می بینی که مغلوب، همیشه در لباس و مرکب و سلاح خود، از غالب پیروی می کند، نه فقط آداب و رسوم، بلکه در همه احوالات».

او تصریح می کند آدمی جمیع روش ها و آداب غالب را می پذیرد و به او اقتدا می کند. ابن خلدون ریشه این گرایش و اقتداء را به یک عمل روانی باز می گرداند و می گوید: «روان آدمی، همواره چنین باور دارد که غالب شده، دارای کمال است، از این رو می خواهد که از او پیروی کند».

ابن خلدون علت های این گرایش روانی را در سه عامل خلاصه می نماید:

1- به جهت این که او را به چشم کمال می بیند و او را همواره بزرگ می شمرد.

2- چنین تصور می کند که انقیاد او از پیروز نه به جهت پیروزی است، بلکه به جهت آن است که غالب کامل است.

3- به این جهت که غالب دارای روش مطلوب است.

بنابر این همواره این علت ها سبب می شود که مغلوب از غالب اقتداء کند و آداب و رسوم او را بگیرد. او در تایید این نظریه، تقلید فرزندان از پدران خود را شاهد می آورد و می گوید: «بنگر چگونه این در پیروی فرزندان از پدران خود وجود دارد. آنان همواره می خواهند پای در جای پای پدر بگذارند، زیرا چنین می بینند که آنان کامل اند».

ابن خلدون در ادامه این سطور به منشاء روانشناسی این تقلید با دقت اشاره می کند و از نکات جالب نظرات او، توجه به دو طبقه مسلط و تحت سلطه در زندگی شهری نکوهش شده توسط اوست.

به نظر ابن خلدون این تقلید که از ثمرات «هواداری» است.

نویسنده : جعفر هاشملو
تبلیغات متنی
فروشگاه ساز رایگان فایل - سیستم همکاری در فروش فایل
بدون هیچ گونه سرمایه ای از اینترنت کسب درآمد کنید.
بهترین فرصت برای مدیران وبلاگ و وب سایتها برای کسب درآمد از اینترنت
WwW.PnuBlog.Com
ارسال دیدگاه