امروز دوشنبه 04 بهمن 1400 ravanshenasi.cloob24.com
0

جان بیسل کارول (John B. Carroll) روانشناس آمریکایی (1916-2003) عمدتاً به دلیل مشارکت در زمینه روان سنجی در مورد اندازه گیری پدیده هایی مانند هوش، مهارت های زبان یا عملکرد تحصیلی شناخته شده است. از سوی دیگر، رویکردهای نظری وی در شناخت و زبان نیز بسیار مرتبط هستند.

کارول نتایج مطالعات خود را همراه با نظریه هوش خود در کار با عنوان "توانایی های شناختی انسان: بررسی مطالعات تحلیلی فاکتور"، که در سال 1993 منتشر شد، ارائه داد. در این کتاب، وی تمایز بین مهارت های مربوط به افراد و تفاوتهای برخاسته از کیفیت آموزش را تأکید کرد.

در حال حاضر، نظریه کارول در مورد سه قشر این مکمل مدل ریموند کتل (Raymond B. Cattell) و جان هورن (John L. Horn) در نظر گرفته شده است (با تمرکز بر تقسیم بین هوش سیال و متبلور)، که شخص کارول قبل از ایجاد خود قهرمان آن شده بود. جذب هر دو دیدگاه به یک را می توان به کوین مک گرو (2012) نسبت داد.

نظریه سلسله مراتب سه طبقه ای کارول

روان شناس آمریکایی جان بی کارول (5 ژوئن 1916 - 1 ژوئیه 2003) سهم بسزایی در روانشناسی، روان سنجی و زبانشناسی آموزش و پرورش داشت. در سال 1993، کارول توانایی شناختی انسان با مروری بر تحقیقات تحلیل عاملی را بررسی و تئوری توانایی شناختی یا نظریه سه لایه را ارائه داد. کارول مجموعه داده های 461 مطالعه را تجزیه و تحلیل عاملی نموده و نتایج را در بیش از 800 صفحه خلاصه کرد تا پایه محکمی برای تحقیقات آینده در مورد هوش انسانی ایجاد کند (کارول، 1993، ص 78-91).

نظریه هوش سه طبقه جان بی کارول پیشنهاد می کند که ساختار فاکتورهای استعدادهای شناختی انسان از یک ظرفیت فکری عمومی (عامل g)، مجموعه ای از 8 توانایی گسترده، مانند سرعت پردازش ذهنی یا حافظه، و یک لایه سوم تشکیل شده است که استعدادهای فکری خاص تر و وابسته را شامل می شود.

سه طبقه یا سه سطح هوش

پیشنهاد نظری کارول را می توان در زمره مدلهای سلسله مراتبی هوش قرار داد، زیرا سه قشر را توصیف می کند که از خاص ترین نمونه های استعداد شناختی به ظاهر عمومی آن می رسند، که در سازه "عامل g" مشخص شده است. به گفته نویسنده، این مهارت ها شخصیت پایداری دارند.

کارول اظهار داشت که این ظرفیت ها را احتمالاً می توان به متغیرهای فیزیولوژیکی نسبت داد. از این نظر، شایان ذکر است که نویسندگانی مانند فیلیپ ورنون (که نظریه خود را در مورد ساختار هوش ایجاد کرده است) و هانس آیزنک مهارت های شناختی مربوط به کارایی و کیفیت انتقال نورون دارند.

نظریه سه طبقه ای کارول شامل سه سطح دانش است: مهارت های خرد (سطح I)، مهارت های گسترده (سطح II) و مهارت های عمومی (سطح III).

طبقه ها و مهارت های کارول

1. لایه اول: توانایی های ذهنی اولیه

طبق گفته کارول، طبقه پایین ساختار هوش از توانایی های اولیه ذهنی تشکیل شده است که شامل تعداد زیادی توانایی شناختی است: استدلال کمی، هجی، تجسم، استعداد زبان خارجی، تبعیض صداهای گفتاری، روان بودن ایده ها، زمان واکنش و غیره

نتایج تجزیه و تحلیل فاکتوریل انجام شده توسط کارول و دیگر نویسندگان بعدی نشان می دهد که هر یک از این مهارت ها، که دارای درجه بالایی از ویژگی هستند، بر روی یکی از فاکتورهای پیچیده طبقه دوم وزن شده است بستگی به ویژگی های ماده تحریک کننده و توانایی جهانی دارد که به آن بستگی دارند.

مهارت های خرد:

1- دانش کمی: دانش ریاضی، پیشرفت ریاضی

2- خواندن و نوشتن: رمزگشایی خواندن، درک مطلب، سرعت خواندن، توانایی هجی کردن، کاربرد انگلیسی، توانایی نوشتن، سرعت نوشتن، توانایی پر کردن جای خالی

3- درک دانش: اطلاعات شفاهی عمومی، رشد زبان، دانش لغوی، توانایی گوش دادن، توانایی مکاتبه، حساسیت گرامری، ساخت و سلاست بیان، استعداد زبان خارجی

4- استدلال انعطاف پذیر: استدلال استقرایی، استدلال قیاسی، استدلال پیاژه ای، استدلال کمی، سرعت استدلال

5- حافظه کوتاه مدت: فراخنای حافظه، ظرفیت حافظه کاری

6- ذخیره و بازیابی بلند مدت: حافظه تداعی، حافظه معنایی، حافظه یادآوری، روانی اندیشه، روانی تداعی، روانی بیانی، اصالت، سهولت نام گذاری، روان بودن کلمه، درک کنایه، انعطاف کنایه، توانایی یادگیری

7- پردازش بصری: تجسم، چرخش سریع، سرعت بسته شدن، انعطاف پذیری بسته شدن، حافظه بصری، اسکن فضایی، اسکن فضایی، یکپارچکی ادراک ترتیبی، برآورد طول، ادراک خیال، ادراک تناوب، تصویرسازی

8- پردازش شنیداری: کدگزاری آوایی، افتراق آوای گفتار، مقاومت در برابر تحریک محرک شنوایی، حافظه الگوهای صدایی، حفظ و درک ریتم ها، افتراق و درک موسیقی، محلی سازی صدا، ردیابی زمانی

9- سرعت پردازش: سرعت ادراکی، نرخ آزمودن دهی، سهولت درک اعداد، سرعت در خواندن، سرعت در نوشتن

2. لایه دوم: عوامل پیچیده

در این سطح ما مجموعه ای از مهارت های شناختی گسترده را پیدا می کنیم. در اصل کارول وجود 10 عامل را در لایه دوم پیشنهاد داده است، اگرچه تحقیقات بعدی تعداد آنها را به 8 کاهش داد:

  • هوش سیالات: توانایی استدلال و حل مشکلات با استفاده از اطلاعات جدید.
  • هوش متبلور: به عمق و میزان دانش کلامی کسب شده اشاره دارد و مدیریت این نوع داده ها.
  • حافظه عمومی و یادگیری: توانایی یادگیری به طور کلی همراه با مهارت های خاص مانند نگهداری اطلاعات یا بازیابی آنها در کوتاه مدت.
  • ظرفیت بازیابی گسترده: شامل مهارتهایی برای مدیریت ایده ها و ارتباطات روان، چه به صورت کلامی و چه به صورت تصویری.
  • پردازش بصری: توانایی درک، تجزیه و تحلیل، به خاطر سپردن و کار با تحریک بصری.
  • پردازش شنیداری: توانایی تشخیص و پردازش صدا، از جمله صدای مرتبط با گفتار و موسیقی.
  • سرعت شناختی گسترده: به سرعت رسیدگی به محرکها در طی آزمایشات (مثلاً اعداد) و تکمیل آنها اشاره دارد.
  • سرعت پردازش: توانایی اجرای فرآیندهای شناختی خودکار، به ویژه با حفظ توجه انتخابی.

هر یک از این فاکتورها شامل فاکتورهای مختلف پایین تر مربوط به طبقه اول است. بنابراین، به عنوان مثال، هوش متبلور شامل درک مطلب، هجی و مهارت های زبان خارجی است، در حالی که توانایی بازیابی گسترده از آزمون های خلاقیت و روان بودن با انواع مختلف مواد حاصل می شود.

مهارت های گسترده:

1- درک دانش (Gc): وسعت و عمق دانش کسب شده توسط شخص، توانایی انتقال دانش و توانایی به چالش کشیدن تجارب یا روش های قبلاً آموخته شده

2- استدلال انعطاف پذیر (Gf): شامل توانایی کامل استفاده از اطلاعات ناشناخته یا روش های جدید برای استدلال، شکل گیری مفهوم و حل مسئله

3- دانش کمی (Gq): توانایی درک مفاهیم و روابط کمی و دستکاری نمادهای عددی.

4- مهارت های خواندن و نوشتن (Grw): شامل مهارت های اساسی خواندن و نوشتن.

5- حافظه کوتاه مدت (Gsm): توانایی ضبط، ذخیره و استفاده فوری اطلاعات در عرض چند ثانیه.

6- ذخیره سازی و بازیابی طولانی مدت (Glr): توانایی ذخیره اطلاعات و بازیابی سریع آنها در مراحل بعدی.

7- پردازش بصری (Gv): توانایی درک، تجزیه و تحلیل، سنتز و تفکر با استفاده از مدل های تصویری، از جمله توانایی ذخیره و بازیابی نمایش های بصری.

8- پردازش شنوایی (Ga): توانایی تجزیه و تحلیل، سنتز و تشخیص محرک های شنوایی، از جمله توانایی پردازش و تمایز صداها از گفتار که ممکن است در محیط های تحریف شده ارائه شود.

9- سرعت پردازش (Gs): توانایی انجام وظایف شناختی خودکار، به ویژه هنگامی که تحت فشار اندازه گیری می شود تا توجه متمرکز را حفظ کند.

10- زمان تصمیم گیری/ واکنش/ سرعت (Gt): این مهارت بخشی از نظریه محسوب می شود اما در حال حاضر توسط هیچ آزمون بزرگ هوشی ارزیابی نمی شود، اگرچه می توان آن را با اقدامات اضافی مانند "آزمون مهارت مداوم" ارزیابی کرد. این ویژگی مهارت بی واسطه ای است که فرد می تواند به محرک یا وظیفه ای پاسخ دهد (معمولاً در ثانیه یا کسری از ثانیه اندازه گیری می شود. با G اشتباه گرفته نشود، که معمولاً در فواصل 2-3 دقیقه اندازه گیری می شود).

مک گرو تعدادی از الحاقات نظریه CHC را ارائه داده است. از این میان می توان به دانش خاص-دامنه (Gkn)، مهارت های روان-حرکتی (Gp)، سرعت روانی-حرکتی (GPS) اشاره نمود. علاوه بر این، مهارت های اضافی پردازش حسی، از جمله لمسی (Gh)، حرکتی (Gk) و بویایی (Go) نیز ارائه شده است.

3. طبقه سوم: هوش عمومی یا عامل g

لایه سوم ساختار تعریف شده توسط کارول از عامل هوش عمومی تشکیل شده است، سازه ای معروف به "عامل g" و توسط تعداد زیادی از روانشناسان استفاده می شود. این استعداد مرتبه بالاتر بر تمام استعدادهای موجود در قشر دوم تأثیر می گذارد و از این رو بر روی استعدادهای سوم نیز به طور غیرمستقیم تأثیر می گذارد.

تبلیغات متنی
فروشگاه ساز رایگان فایل - سیستم همکاری در فروش فایل
بدون هیچ گونه سرمایه ای از اینترنت کسب درآمد کنید.
بهترین فرصت برای مدیران وبلاگ و وب سایتها برای کسب درآمد از اینترنت
WwW.PnuBlog.Com
ارسال دیدگاه