امروز دوشنبه 04 بهمن 1400 ravanshenasi.cloob24.com
0

از زمکانی که الگوی تفکرات شناختی توجه بسیاری از درمانگران فردی را در طول چهل سال گذشته به خود معطوف کرده است بسیاری از درمانگران خانواده و ازدواج از روش درمان شناختی در معالجات خود استفاده کردند. در دهه‌های قبل از آن بسیاری از کارآموزهای خانواده درمانی و ازدواج درمانی به دلیل استفاده ابتدایی و اولیه از روش شناختی در درمانهای انفرادی و مسائل مختلف از جمله آشفتگی های روان‌شناختی مانند افسردگی و اضطراب با تکنیک درمان شناختی بیگانه بودند. نتیجتاً ترکیب شناختی و نقش اجزاء آن در پریشانی های ارتباطی در ادبیات روان شناسی پیشرفت بزرگی محسوب گردید.

الگوی تفکرات شناختی علاوه بر سازگاری زوجین ثابت می کند که بازتابهای رفتاری و احساسی هر یک از اعضاء خانواده یا تجربیات حاصل از زندگی زناشویی به سهم خود بوسیله درک فرد فرد اعضاء از معانی زندگی مشترک معین می شود. مراحل اصولی این الگو نشان می دهد که مسائل و مشکلات زناشویی بیشتر از خصوصیات اخلاقی زوجها از درک مسائل زندگی ناشی می شود. این تصور با تفکرات غیرمعقول به انحاء مختلف در زندگی زناشویی جای گرفته و بر روابط متقابل هر یک از اعضاء اثر می گذارد.

بر اساسی نظریه عقلانی - عاطفی مشکلات انسان در نیجه تفکرات غیرمنطقی است که او دارد. الیس معتقد است که این رفتار زن و شوهر نسبت به یکدیگر نیست که موجب مشکلاتی در زندگی زناشویی می گردد بلکه این تفکرات غیرمنطقی زن و شوهر است که منجر به بروز مشکلاتی در روابط زناشویی می گردد. از نقطه نظر وی آشفتگی یک زوج بطور مستقیم به اعمال طرف دیگر یا شکستهای سخت زندگی مربوط نمی شود بلکه بیشتر به دلیل بارها یا عقایدی است که این زوح در مورد چنین اعمال و شکستهایی دارند. برخی دیگر از روانشناسان شناختی نشان داده اند که گرایش به ارزشهای غیرواقعی و یا باورهای نامعقول از طرف یک یا هر دو نفر احتمالاً آشفتگی ها و نارضایتی های زناشویی را به دنبال خواهد داشت. الیس و گریدر نیز نشان دادند که ناامیدی و عملکرد ناقص در زندگی زناشویی زمانی رخ می دهد که هر کدام از زوجها در روابط زناشویی خود توقعات نامعقولی از یکدیگر داشته باشند و یکدیگر را تنها بر اساس نهایت موازین و بهترین استانداردهای موجود ارزیابی کنند.

رضایت زناشویی از دیدگاه نظریه عقلانی - عاطفی آنگونه که الیس(1989) مطرح می‌کند عبارتست از احساسات عینی از خشنودی، رضایت و لذت تجربه شده توسط زن یا شوهر موقعی که همه جوانب ازدواجشان را در نظر می گیرند. رضایت یک متغیر نگرشی است و بنابراین یک خصومت فردی زن و شوهر محسوب می شود.

علل نارضایتی زناشویی از دیدگاه نظریه عقلانی - عاطفی

به نظر می رسد یکی از علل زمینه ساز نارضایتی زناشویی انتظاراتی است که زوجین پیش از ازدواج از زندگی زناشویی آتی خود داشته اند و آن را با خود حفظ کرده اند تا زمانیکه ازدواج کرده و زندگی مشترک خود را بنا نهاده اند.

ازکمپ مفهوم انتظار را انتظار از موقعیت تعریف می کند. هر موقعیت هنجارهایی دارد که دارنده آن موقعیت باید بر اساس آن عمل کند و افرادی که با او در کنش متقابل هستند از او انتظار دارند بر اساس هنجارهای همان موقعیت عمل کند. یا به عبارتی انتظار به مفهوم خواست یا توقع و گاهی نیز به معنای چشمداشت بکار رفته است. عدم تحقق انتظار، عدم تعادل بین «خواسته» و «داشته» می باشد. هر کدام از زن و شوهر با تصورات خاصی درباره زندگی زناشویی اقدام به ازدواج می نماید و زندگی را با انتظارات مشخص در مورد اینکه همسرشان باید با آنان رفتار کنند آغاز می کنند. ازکمپ معتقد است که رضامندی با نحوه انطباق کامل امیدها و انتظارات با پیشرفتهای فرد تعیین می شود، در حالیکه نارضامندی معلول ناکامی در رسیدن به انتظارات است.

از نقطه نظر شناخت گرایانی چون جاکوبسون نیز افراد مجموعه ای از انتظارات و باورها و تصورات خیالی مربوط به نقش خود و همسرشان را در پیوند زناشویی داخل می کنند. متاسفانه بسیاری از این انتظارات شدیداً غیرواقع بینانه هستند و از این رو سبب گسترش ناامیدی، بی اعتمادی و پرخاشگری می شوند.

آرون تی بک (1372) نیز یکی از مهمترین علل اختلافات زناشویی را انتظارات متفاوت زن و شوهر از نقش یکدیگر در خانواده می داند: معنای زن و مادر بودن، شوهر و پدر بودن چیست؟ اغلب زوجها درباره دخل و خرج خانواده، نگهداری فرزندان، فعالیت های اجتماعی، گذراندن اوقات فراغت و تقسیم کار در خانواده باورهای متفاوتی دارند. زن و شوهر با پیش فرضها و تعصبات گوناگونی درباره موضوعات عاطفی و فعالیتهای زندگی تن به ازدواج می دهند. در اوایل ازدواج معمولاً توقعات مربوط به چگونگی زندگی مشترک تحت تاثیر عشق و رویاهای خوشبختی هیجان قرار می گیرد. بنابراین زن و شوهر تا زمانی که مشکلی بروز نکرده درباره کارهای اجرایی خانواده، که اغلب انتظارات متفاوت زن و شوهر را آشکار می سازد، بحث نمی کنند، اما بالاخره در زندگی زناشویی هر زوجی این انتظارات خوئد را نشان خواهد داد.

در تحقیقی که توسط ایلدلسون و اپشتاین (1981) در زمینه ارتباط باورهای غیرواقع بینانه با سازگاری زناشویی صورت گرفت یافته ها نشان داد که وجود 5 باور ذیل در سازگاری زناشویی تاثیر معکوس داشته است.

1-اختلاف مخرب است

2-انتظار می رود که در رابطه زناشویی ذهن - خوانی وجود داشته باشد

3-همسران قادر به تغییر کردن نیستند

4-کمال گرایی جنسی

5-عدم انعطاف در نقشهای جنسی

یافته ها نشان دادند که هر چه میزان این باورها در افراد بالاتر باشد میزان سازگاری زناشویی کمتری را از خود نشان می‌دهند.

باورهای غیرمنطقی و رضامندی زناشویی

تاثیر تفکرات غیرمنطقی بر رضامندی زناشویی نیز از جانب اندیشمندان چون الیس مورد بحث قرار گرفته است «منظور ما از تفکر غیرمنطقی تفکری است با اغراق زیاد، انعطاف پذیری بیجا، غیرعقلانی و بویژه مطلق گرا، افراد معمولاً این توانایی را دارند تا رویدادهای زندگی و روابط خود را به گونه ای کاملآً منطقی و یا غیرمنطقی، ادراک تعبیر و ارزیابی کنند. هرگاه انسانها به گونه ای غیرمنطقی فکر کنند، توان فکر منطقی را از دست خواهند داد. و همانند کودکان خود بزرگ بین چنین حکم خواهند کرد که: رویدادها باید متفاوت از چیزی باشند که هستند. از آنجایی که این قبیل افراد کنترل کمی بر همسر خود و سایر رویدادهای زندگی دارند در مواجهه با مواردی که به نظر آنها از آن واقعیت مطلق مورد انتظار فاصله دارد، به سرعت دچار ناکامی و پریشانی می شوند.

کارن هورنای روانشناس معروف در سلسله کتابهایی در باب «شخصیت عصبی» مفهوم «قساوت بایدها» را مطرح ساخت. به اعتقاد وی انسان بیمار انتظارات غیرمنطقی دارد و به استناد حق و حقوق فرضی برای خود امتیازاتی قائل است. اصرار دارد که دیگران بدون توجه به منافع و نیازهای شخصی به خواسته های او گردن نهند و چون این خواسته برآورده نمی شود.‌عصبانیت بر وجود او مستولی می گردد. بعضی از این توقعات نیز متوجه نظام جهانی، سرنوشت و یاد خداوند می شود: «حق من است که خوشبخت باشم». «منصفانه نیست که زندگی تا این حد دشوار باشد.» «مردم باید با من رفتار بهتری داشته باشند.» به اعتقاد هورنای این افراد بیمار به قدری در سهم به ظاهر بی تناسب مشکلات خود غرق هستند که نمی توانند از خوشیهایی که در زندگی برای آنان وجود دارد بهره مند باشند.

الیس افکار غیرمنطقی را بر حسب نوع تفکر به چهار دسته طبقه بندی می کند که این چهار دسته عبارتند از:

1-حکم کنندگی

2-نیازمندی

3-وحشتزدگی

4-محکوم کنندگی

تبلیغات متنی
فروشگاه ساز رایگان فایل - سیستم همکاری در فروش فایل
بدون هیچ گونه سرمایه ای از اینترنت کسب درآمد کنید.
بهترین فرصت برای مدیران وبلاگ و وب سایتها برای کسب درآمد از اینترنت
WwW.PnuBlog.Com
ارسال دیدگاه