امروز دوشنبه 04 بهمن 1400 ravanshenasi.cloob24.com
0

در نظریه رشد شناختی ـ اجتماعی ویگوتسگی کنش متقابل میان یادگیرنده و محیط اجتماعی از اهمیت بسزایی دارد. بنا به گفته و ولفولک (1995) در حالیکه پیاژه کودک را به صورت یک دانشمند کوچک که عمدتا” به مردمی که در دنیای او زندگی می کنند، وابسته است دانشها، اندیشه ها، نگرش ها و ارزش ها فرد در تعادل با دیگران تحویل می یابند. برای اینکه نظریه ویگوتسگی را بهتر بشناسیم لازم است به سه مفهوم عمده این نظریه، یعنی اهمیت فرهنگ، نقش زبان و فهوم منطقه تقریبی رشد آشنا شویم (سیف1379).

اهمیت فرهنگ و زمینه اجتماعی ـ تاریخی

ویگوتسگی بهای فرهنگی، تریخی و اجتماعی را در شد شناختی بسیار با اهمیت می داند. او در توضیح اهمیت عوامل سه گانه بالا کارکرد های ذهنی را به دو دسته زیر تقسیم می کند:

1- کارکرد های نخستین ذهنی

2- کارکرد های عالی ذهنی

کارکردهای نخستین به توانائیهای طبیعی و ناآموخته انسان مانند توجه کردن، حس کردن و ادراک کردن اشاره می کنند. در جریان رشد با تحول این کارکردهای نخستین ذهنی تدریجا” به کارکردهای عالی ذهنی، یعنی حل مساله و تفکر، تغییر می یابند. این تغییر از کارکرد های نخستین به کارکردهای عالی ذهنی عمدتا” از راه تاثیر فرهنگ و در زمینه تاریخی ـ اجتماعی مسیر است(همان).

تاکید ویگوتسگی بیشتر بر تعامل بین فرد و زمینه اجتماعی اوست. به باور او کودک از طریق این تعامل زوابط اجتماعی را به صورت کارکردهای ذهنی روانشناختی درمیآورد. بنا به گفته ویگوتسگی، همین تبدیل روابط اجتماعی به کارکردهای ذهنی موجب رشد یا تحویل شناختی می شود. فرآیند تبدیل روابط اجتماعی به کارکرد های عالی ذهنی نه به طور مستقیم بلکه از طریق یک واسطه یا بنا به گفته ویگوتسگی، یک علامت امکان پذیر می شود.

برای نمونه یک ابراز می تواند نقش چنین واسطه ای ایفا کند، میمونهای کهلر برای دستیابی به موز خارج از دسترس از یک چوب استفاده می کردند. چوب در اینجا یک ابراز است به همین قیاس دانش آموزان می آموزند که راه ساده حل مسائل عددی این است که از حرف X برای مقدار مجهول استفاده کنند. آنها به این طرق مسائل را به علامتهای عددی تغییر می دهند و آن گاه به جواب دست می یابند (همان).

درونی سازی و نقش زبان

ویگوتسگی (1963) در تحول یا رشد زبان سه دوره را متمایز می سازد. گفتار اجتماعی، گفتار خود محورانه و گفتار درونی. ابتدا گفتار اجتماعی یا گفتار بیرونی ظاهر می گردد. نقش این گفتار کنترل رفتار دیگران است. پس از گفتار اجتماعی گفتار خود محورانه پدیدار می شود که مرحله انتقالی گفتار بیرونی به گفتار درونی است. در این مرحله کودکان، غالبا” با خود صحبت می کنند به این منظور که رفتار خودشان را کنترل نمایند.

گفتار خود محورانه از آن پیاژه است او می گفت این نوع گفتار نشان دهنده عدم توانایی کودک پیش عملیاتی خود محورانه و غیر اجتماعی است. شدیدا” مخالف است. سخن گفتن کودکان با خوشان را دیگر با اصطلاح گفتار خود محورانه معرفی نمی کنند و به جای آن اصطلاح گفتار خصوصی را مورد استفاده قرار می دهند. پژوهش های انجام شده درباره گفتار خصوصی نشان داده اند وقتی که کودکان با تکالیف دشوار سر و کار دارند، یا زمانی که اشتباهات زیادی مرتکب می شوند و یا مواقعی که کاری که انجام می دهند برایشان گیج کننده است از این نوع گفتار بیشتر استفاده می کنند (همان).

آخرین مرحله رشد گفتار، گفتار درونی است. گفتار درونی با خود شخن گفتن به طور بی صدا است. با خود سخن گفتن یا گفتار درونی به اندیشه و رفتار انسان جهت می دهد و در همه کارکرد های عالی ذهنی موجود است (همان).

منطقه تقریبی رشد

یکی دیگر از مفاهیم اصلی نظریه ویگوتسگی مفهوم منطقه تقریبی رشد است که فهم آن برای درک نظریه رشد شناختی او بسیار مهم است. پیاژه معتقد بود که رشد یا تحول مقدم بر یادگیری است. ویگوتسگی می گوید یادگیری پیش از رشد می آید. پیاژه می گفت مرحله ای از رشد شناختی که کودک در آن قرار دارد تعیین کننده ماهیت تفکر اوست و لذا با آموزش نمی توان فراتر از رشد شناختی کودک، در او یادگیری ایجاد کرد. در مقابل ویگوتسگی معتقد است که فرآیندهای رشد یا تحول به دنبال فرآیند های یادگیری رخ می دهند.

توانایی کودک در حل مسائل به طور مستقلانه مصرف سطح فعلی رشد او و توانایی اش در حل مسائل به کمک دیگران نشان دهنده سطح رشد بالقوه اوست. منظور از منطقه تقریبی رشد متفاوت بین سطح فعلی رشد کودک و سطح رشد بالقوه اوست. بنا به تعریف «منطقه رشد به دامنه ای از تکالیفی که کودک به تنهایی از عمده انجام آنها بر نمی آید اما به کمک بزرگسالان یا کودکان بالغ تر از خود قادر است آنها را انجام دهد گفته می شود.»(همان).

تبلیغات متنی
فروشگاه ساز رایگان فایل - سیستم همکاری در فروش فایل
بدون هیچ گونه سرمایه ای از اینترنت کسب درآمد کنید.
بهترین فرصت برای مدیران وبلاگ و وب سایتها برای کسب درآمد از اینترنت
WwW.PnuBlog.Com
ارسال دیدگاه